راهنمای بیمار گوش، حلق و بینی
شکستگی بینی
بعد از ضربه چه کنیم؟
ضربه تازه بوده یا مدت‌هاست تنفس یا شکل بینی‌تان تغییر کرده؟ علائم نیازمند مراجعه فوری و گزینه‌های درمان را بخوانید و برای معاینه متخصص نوبت بگیرید.
چه وقت باید مستقیم به اورژانس بروید؟
اگر خونریزی بند نمی‌آید، مایع شفاف از بینی خارج می‌شود، داخل بینی ورم دردناک یا ارغوانی می‌بینید، یا پس از ضربه دچار دوبینی، سردرد شدید، بیهوشی یا مشکل جدی تنفس شده‌اید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. منتظر نوبت مطب نمانید.
۰۱ شناخت آسیب
همهٔ ضربه‌ها یکسان نیستند
درد، ورم، کبودی، خون‌دماغ، تغییر شکل و گرفتگی می‌توانند بعد از ضربه دیده شوند. پزشک در معاینه بررسی می‌کند که استخوان، تیغهٔ داخلی بینی یا بخش دیگری از صورت آسیب دیده است.
شکستگی بدون جابه‌جایی
استخوان شکسته ولی از جای خود حرکت نکرده است. اگر تغییر شکل یا مشکل تنفسی وجود نداشته باشد، مراقبت و پیگیری ممکن است کافی باشد.
شکستگی جابه‌جا شده
ممکن است پس از کم‌شدن ورم، کجی یا فرورفتگی دیده شود. پزشک دربارهٔ نیاز به جااندازی و زمان مناسب آن تصمیم می‌گیرد.
آسیب تیغه یا بافت‌های اطراف
ضربه میتواند تیغهٔ داخلی بینی یا سایر بخش‌های صورت را هم درگیر کند. تجمع خون زیر پوشش تیغه به ارزیابی اورژانسی نیاز دارد.
۰۲ از معاینه تا درمان
زمان ضربه مهم است
برای ضربهٔ تازه، معاینه را زود هماهنگ کنید. اگر جااندازی لازم باشد، معمولاً پس از کاهش ورم و در یکی‌دو هفتهٔ اول انجام می‌شود. زمان دقیق را پزشک بعد از معاینه مشخص می‌کند.
معاینهٔ شکل و مسیر تنفس
پزشک داخل و بیرون بینی را بررسی می‌کند. در ضربهٔ شدید یا احتمال آسیب‌های دیگر ممکن است تصویربرداری لازم شود.
مراقبت یا جااندازی در ضربهٔ تازه
آسیب خفیف ممکن است با مراقبت پیگیری شود. اگر استخوان جابه‌جا شده باشد، پزشک امکان جااندازی و نیاز به آتل را ارزیابی می‌کند.
بررسی شکستگی قدیمی
اگر بعد از جوش‌خوردن همچنان گرفتگی یا تغییر شکل دارید، معاینه مشخص می‌کند آیا اصلاح تیغه، بازسازی بینی یا پیگیری مناسب است.
۰۳ تا زمان معاینه
مراقبت‌های اولیه
- کمپرس سرد را داخل پارچه بپیچید و هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، بدون فشار روی بینی بگذارید.
- اگر خون‌دماغ دارید، بنشینید و کمی به جلو خم شوید. اگر خونریزی بند نیامد، به اورژانس بروید.
- بینی را خودتان جا نیندازید، فین نکنید و از ضربهٔ دوباره جلوگیری کنید.
- زمان ضربه، علائم و در صورت امکان یک عکس از قبل از آسیب را برای معاینه آماده کنید.
۰۴ پاسخ کوتاه
پرسش‌های رایج
آیا هر شکستگی بینی نیاز به عمل دارد؟
خیر. تصمیم به درمان به جابه‌جایی، شکل بینی، تنفس و آسیب‌های همراه بستگی دارد.
آیا عکس رادیولوژی برای همه لازم است؟
معاینه معمولاً برای بررسی شکستگی ساده کافی است. در آسیب شدید یا شک به آسیب دیگر، پزشک ممکن است تصویربرداری درخواست کند.
اگر چند هفته از ضربه گذشته باشد، هنوز می‌شود کاری کرد؟
اگر گرفتگی یا تغییر شکل مانده باشد، معاینه همچنان ارزش دارد. پس از جوش‌خوردن استخوان، گزینه‌های درمان ممکن است با ضربهٔ تازه متفاوت باشند.
آیا از روی عکس می‌شود تشخیص قطعی داد؟
عکس میتواند به مقایسهٔ ظاهر کمک کند. بررسی داخل بینی و مسیر تنفس به معاینه نیاز دارد.
دکتر حمیدرضا راستی
رزرو معاینهٔ بینی
متخصص گوش، حلق و بینی در تهران